صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 18 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 213 . وجوب على ر . ك : وجوب نفسى وجوب عينى وجوب متوجه به هر مكلف به‌طور مستقل و بدون تأثير امتثال ساير مكلّفان وجوب عينى ، مقابل وجوب كفائى ، وجوبى است كه هر مكلفى به طور جداگانه مشمول آن گرديده و با به‌جا آوردن برخى ، از عهده بقيه ساقط نمىشود ، مانند : نمازهاى روزانه ، روزه ماه رمضان و حج . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 1 ، ص ( 202 - 201 ) . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 59 . ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 368 . محمدى ، ابو الحسن ، مبانى استنباط حقوق اسلامى يا اصول فقه ، ص 47 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 1 ، ص 496 . مطهرى ، مرتضى ، آشنايى با علوم اسلامى ، ج 3 ، ص 72 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 275 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 1 ، ص ( 82 - 81 ) . وجوب عينى تسبيبى وجوب غير مشروط به امتثال به صورت مباشرى وجوب عينى تسبيبى ، مقابل وجوب عينى مباشرى ، وجوبى است كه به همه افراد به‌طور جداگانه تعلق مىگيرد ، اما مباشرت در آن شرط نيست ؛ به بيان ديگر ، لازمه اين نوع وجوب ، انجام عمل توسط مكلف به‌طور مستقيم و بدون واسطه نيست ، بلكه اگر ديگران ، هرچند به صورت تبرعى ، آن را از طرف او انجام دهند ، تكليف از اين شخص ساقط مىشود ، مانند : نماز قضاى پدر كه بر پسر بزرگ واجب است ، اما اگر فردى غير از او آن را انجام دهد ، از عهده وى ساقط مىشود ، و اگر ديگران انجام ندهند و او نيز انجام ندهد ، عقاب متوجه او است نه ديگران . خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 2 ، ص ( 165 - 164 ) . وجوب عينى مباشرى وجوب مشروط به امتثال به صورت مباشرى وجوب عينى مباشرى ، مقابل وجوب عينى تسبيبى بوده و در مورد عملى مطرح مىشود كه هر مكلف وظيفه دارد آن را خود به‌طور مستقيم و بدون واسطه انجام دهد ، مانند : نمازهاى يوميّه . در كتاب « تحريرات فى الاصول » آمده است : « ينقسم الواجب الى العيني المباشرى و الى ما لا تجب مباشرته و يسقط بفعل الغير من غير استحقاق الكل للعقاب عند الترك بل يستحق الولى فقط و المديون و هكذا » . « 1 » وجوب غير موقت وجوب غير مقيّد به وقت خاص وجوب غير موقت ، مقابل وجوب موقت بوده و عبارت است از بعث اكيد شارع و يا قانونگذار نسبت به انجام چيزى بدون دخالت دادن زمان خاص در تحصيل مصلحت آن ، مانند : وجوب قضاى نماز فوت شده ، يا وجوب امر به معروف و نهى از منكر . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 60 . ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 369 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 275 . مشكينى ، على ، تحرير المعالم ، ص 59 . وجوب غيرى وجوب چيزى به عنوان مقدمه واجب ديگر وجوب غيرى ، مقابل وجوب نفسى بوده و در مورد عملى مطرح مىشود كه جعل وجوب براى آن به خاطر رسيدن به واجب ديگر است ؛ به بيان ديگر ، وجوبى است كه خود ، مصلحت ندارد بلكه براى رسيدن به مصلحت موجود در عملى ديگر واجب مىگردد ، مانند : وضو نسبت به نماز . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 62 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 2 ، ص 141 . ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 368 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 281 . سجادى ، جعفر ، فرهنگ معارف اسلامى ، ج 4 ، ص 547 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 4 ، ص 30 . همان ، ج 6 ، ص 494 و 129 . وجوب غيرى ترشحى ر . ك : وجوب غيرى وجوب غيرى مقدمى ر . ك : وجوب غيرى وجوب كفائى وجوب منجّز در حق مكلّف در صورت عدم امتثال ساير مكلّفان وجوب كفائى ، مقابل وجوب عينى ، وجوبى است كه به عموم مكلفين تعلق گرفته است ، اما اگر عده‌اى بر انجام آن اقدام كنند از بقيه ساقط مىشود ؛ براى مثال ، نجات انسان غريق ، بر همه حاضران در صحنه واجب است ، اما اقدام يكى از آنها ، تكليف را از ديگران ساقط مىكند . نكته : بر مبناى مركب بودن احكام تكليفيه ، منع از ترك ، داخل

--> ( 1 ) . خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 2 ، ص ( 165 - 164 ) .